[15/11/2009]
Kluun - God is gek: De dictatuur van het atheïsme
NIEUWE BESPREKING!
[02/08/2009]
[16/6/'09]
Klik hier voor Christiaan Weijts' NRC.next-column over het weigeren van homo's door christelijke scholen, en Mattijs' reactie daarop.
Religie als adaptatie c.q. exaptatie? Klik hier.
§95
De historische weerlegging als de definitieve. - Vroeger probeerde men te bewijzen dat er geen God bestond,- tegenwoordig laat men zien hoe het geloof dat er een God bestaat, kon ontstaan en waardoor dit geloof zijn gewicht en belangrijkheid kreeg: daardoor wordt een tegenbewijs, dat er geen God bestaat, overbodig.- Wanneer men vroeger de naar voren gebrachte 'bewijzen voor het bestaan van God' had weerlegd, bleef altijd nog de twijfel bestaan of er misschien geen betere bewijzen te vinden waren dan de zojuist weerlegde: toen verstonden de atheïsten de kunst niet om schoon schip te maken.
§96
'In hoc signo vinces.' - (...) Maar laten we niet aan het gissen slaan, maar eerst toezien dat Europa inhaalt wat in India, onder het volk van de denkers, al enige millenia geleden is uitgevoerd als een gebod van het denken! Er zijn nu misschien tien tot twintig miljoen mensen onder de verschillende volken van Europa die niet meer 'in God geloven',- is het teveel gevraagd dat die elkaar een teken geven? Zodra zij elkaar in deze zin leren kennen, zullen zij meteen een macht in Europa zijn en, gelukkigerwijze, een macht tussen de volkeren! Tussen de standen! Tussen arm en rijk! Tussen bevelenden en onderworpenen! Tussen de onrustigste en de rustigste, geruststellendste mensen!
Uit: Morgenrood: Gedachten over de morele vooroordelen - Friedrich W. Nietzsche. Vert. Pé Hawinkels, herzien door: Michiel van Nieuwstadt. Amsterdam: Arbeiderspers (1998).
[09/'09]
Concise Mission Statement:
To anyone who has read a representative part of the relevant (a-)theological, general scientific, psychological, neurological and/or philosophical literature, it should be very clear that the debate on the existence of god(-s)/a god is finished. Over the last few millennia a lot of arguments have been put forth to prove the existence of a deity. Each and every one of them has been adequately met and rebutted.
The following is an attempt to enlist the more and less famous arguments against the existence of a god/gods. But more ground will be covered. Some space will be assigned to relevant additional material, like, for example, autobiographies material, psychological analyses of the causes of belief, philosophical analyses of the various forms of 'belief,' descriptions of the impact of various forms of religion and belief on society, historical analyses of the origins of religion(-s) &c. This is obviously a very large project which will not be finished any time soon, so check back regularly for new posts.
Books (to be reviewed):
Kluun. God is gek: De dictatuur van het atheïsme (Essay voor de maand van de spiritualiteit).
Amsterdam: Ten Have/Podium. (2009)
Misschien is het 'intuïtie', misschien iets anders, maar de essays voor de maand van de spiritualiteit heb ik nooit eerder een blik waardig geacht. Voor mijn part is dit het eerste essay dat ooit verschenen is, eerdere essays heb ik nooit opgemerkt. Maar een grote stapel boeken met daarop vetgedrukt God is gek kan zelfs aan mijn aandacht niet ontsnappen. 'Een boek met zo'n titel wil ik wel in mijn kast', dacht ik bevooroordeeld. Tot ik zag dat Kluun de schrijver was.
Tegen Kluun heb ik altijd wat gehad. Zijn boeken leken mij troep, of in ieder geval in het geheel niet lezenswaardig. Het dichtst wat ik ooit tegen 'lezen' daarvan aan ben gekomen was toen ik eens, op een rustig moment bij vrienden thuis, een paar pagina's van Komt een vrouw bij de dokter had doorgebladerd. Mijn intuïtie werd snel bevestigd en ik heb nooit een verdere poging tot lezen gedaan.
God is gek is echter wel op mijn nachtkastje terecht gekomen.
Laten we beginnen bij de titel. 'God is gek: De dictatuur van het atheïsme.' Waarom god gek is, is mij na lezing van het boek niet helemaal duidelijk geworden. De ondertitel slaat op het 'feit' dat, volgens Kluun: "(...) die 14% (overtuigde atheïsten in de Nederlandse samenleving - MG) allemaal bij de opiniërende media terechtgekomen is." (p. 8) Deze 14% is blijkbaar tot een dictatuur in staat. Waarom het woord dictatuur is gekozen is mij ook een raadsel. Waarschijnlijk uit retorische overwegingen want de keuze voor dat woord slaat natuurlijk werkelijk nergens op. In een dictatuur wordt een vorm van autocratische absolute macht gebezigd. Die 14% ongelovigen zijn nauwelijks 'aan de macht,' misschien bij machte om, voor zover ze in de media komen, een stempel te drukken op de uitzendingen waar zij aan meewerken. In een dictatuur is het vaak ook zo dat de 'leidinggevenden' niet zijn gebonden aan enige vorm van wetten, regels, of andere vormen van afgedwongen terughoudendheid. Voor zover ik weet is Nederland nog steeds een democratie waar het CDA in de regering zit, en waar er over elk mogelijk onderwerp ruimte voor discussie is. Een 'dictatuur'? Ik zie hem niet.
Het enige terechte punt dat Kluun in dit essay maakt, is zijn benoeming van de tendens om alle christenen/moslims/boeddhisten ter verantwoording te roepen voor de daden van één christen/moslim/boeddhist (p. 22/23). Iets wat je naar aanleiding van zich misdragende sporters, acteurs of zangers niet ziet gebeuren.
Op pagina 22 quote Kluun (blijkbaar met instemming) de Engelse filosoof John Gray:
"De anti-god brigade doet in haar fanatisme niet onder voor missionarissen en jihadi."
Ook de reden voor deze vergelijking is mij een raadsel. De eerste helft (de vergelijking met missionarissen) zou nog terecht genoemd kunnen worden, maar ik heb weinig leden van de 'anti-god brigade' (op wie die term dan ook zou moeten slaan) dingen op zien blazen of mensen dood zien steken omdat ze zich beledigd voelen over bepaalde uitingen.
Het is net als met de retorische maar onzinnige benaming 'militante atheïsten', waarvan de Engelse etholoog Richard Dawkins, blijkbaar de 'ongekroonde voorman' is (p. 26): de vergelijking moet een punt maken maar schiet zijn doel ver voorbij door het zeer oneigenlijke gebruik van de term 'militant', een term die toch vaak iets met wapens en agressie van doen heeft (behalve retoriek en argumenten ben ik niet bekend met enig 'atheïstisch wapentuig'). Zoals Herman Philipse in zijn Verlichtingsfundamentalisme? schrijft:
Het is enigszins schattig om te zien hoe Kluun probeert Dawkins' opmerking over een statistische tendens omver te werpen door middel van individuele voorbeelden. Eerst citeert Kluun Richard Dawkins, die schrijft dat als iemand gelovig is, de kans heel groot is dat de gebezigde godsdienst dezelfde als die van de ouders is. Kluun probeert dat vervolgens onderuit te halen door op te merken dat niemand in zijn 'vrienden- en kennissenkring klakkeloos de godsdienst en bijbehorende levensstijl van zijn ouders heeft overgenomen.' Kluuns gebrek aan inzicht in wat statistiek inhoudt toont zich hier schaamteloos. Zijn tegenvoorbeeld komt neer op degene die, als hij hoort dat mannen statistisch gezien langer zijn dan vrouwen, probeert de onjuistheid daarvan aan te tonen door op te merken dat zijn vrouw langer is dan hij is. Jammer maar zo werkt het niet.
Vervolgens maakt Kluun zich schuldig aan een vorm van lezersbedrog door Dawkins' betoog dat 'de voortschrijdende wetenschappen het fenomeen God zo onderhand toch wel als onzin hebben ontmaskerd.' af te zetten tegen de historisch gezien eerder geponeerde stelling van Gould (Dawkins reageerde op Gould, en niet andersom) dat wetenschap en godsdienst twee niet overlappende gebieden zijn (NOMA: Non-Overlapping MAgisteria, zie Gould (2002). Overigens geeft Kluun zelf geen verwijzing naar de vindplaats van het citaat van Gould). De hele discussie en de gevoerde argumenten van Dawkins laat Kluun vervolgens achterwege, om te volstaan met het citeren van enkele instemmende wetenschappers.
Beste meneer Kluun, argumenteren en overtuigen behoort te gebeuren met behulp van argumenten (liefst overtuigende argumenten) en niet door middel van quotes!
Ook de volgende redenering van Kluun deed mij met mijn ogen knipperen. Ik citeer hem voluit:
de internationale campagne ten behoeve van het atheïsme).
De aarde, ons bestaan, de mooiste schilderijen, literatuur,
muziek, de hele evolutie: het lijkt allemaal onwaarschijnlijk,
maar toch is het er en toch zijn we hier.
'Waarschijnlijkheid' zegt dus niets over de mogelijkheid
van een God. Aldus McGrath."
Als mijn analytisch vermogen enigszins intact is gebleven betoogt Kluun het volgende:
(1) we bestaan (i.e. er bestaat muziek, literatuur, kunst)
(2) dat is onwaarschijnlijk, maar toch:
(3) we bestaan
dus,
(3) 'waarschijnlijkheid' zegt niets over God
Hoe die conclusie uit de de genoemde premissen voortvloeit is mij een groot raadsel. Wie helpt?
Een ander leuk voorbeeld van een drogredenen ('cherry picking') vindt men niet ver daarna (namelijk op pagina 33), waar Kluun, na vier wetenschappers te hebben geciteerd die (overigens zonder enige vorm van onderbouwing) vinden dat de wetenschap niets kan zeggen over het eventuele bestaan van een goddelijk wezen, schrijft: "(..) geen enkele wetenschapper durft met een stellig NEE (of JA) te antwoorden op de vraag of hij zeker weet dat God of een leven na de dood bestaat." (p. 33. Mijn cursivering - MG)
Het wordt helemaal leuk wanneer Kluun een interview met Inez van Oord (voormalig hoofdredacteur van Happinez) quote. Op de vraag of zij zeker weet dat er leven na de dood is, 'betoogt' zij:
Waarom dit het essay voor de maand van de spiritualiteit is geworden moge geheel duidelijk zijn nadat Kluun een interview met zichzelf heeft afgenomen. Kluuns onderbouwing van zijn claim dat hij gelooft dat er 'in de meeste religies ergens een waarheid verborgen ligt.' bestaat uit de opeenvolging van woorden als: 'merkwaardig', 'te toevallig', 'Ik kan me niet voorstellen dat...', 'Ik ben ervan overtuigd dat...' (p. 52)
Ik zal daarnaast volstaan met de opmerking dat er a priori geen enkele reden is waarom uit het eventuele feit dat 'er in de meeste religies een kern van waarheid zit', iets zou moeten volgen over (a) het bestaan van (een) god, of (b) spiritualiteit.
Maar ja, zoals Kluun zelf ook al toegeeft: "(...) rationeel gezien ging het helemaal nergens over." (p. 53)
Kluuns spiritualiteit wordt vervolgens verder duidelijk gemaakt, als hij (Kluun) stelt dat "(..) liefde een kracht is die zich niet door moraliteit laat bepalen en die uiteindelijk sterker is dan ego, lust, menselijke zwakheden, ziekte en zelfs de dood." (p. 54)
...en...
"Misschien is die onvoorwaardelijke liefde wel datgene wat religies God noemen. (...) God is gewoon een ander woord voor liefde." (p. 55)
...en...
"Als mensen doorkrijgen dat je met liefde en begrip een leuker leven hebt dan cynisme en vooroordelen, dan zijn we al een heel stuk verder." (p. 55)
...en...
"(..) dat we gelukkiger zijn als we goed zijn voor anderen. Als de mens niet een ingebouwde genetische code tot liefhebben had gehad, hadden we het nooit overleefd tot nu toe, daar ben ik van overtuigd." (p. 56)
Enfin, waarom zou iemand dit essay willen lezen? Niet om de spitsvondige redeneringen, ook niet om het overtuigende bewijs. Misschien dan om de korte interviews, of omdat Kluun een en ander over zijn eigen 'religieuze loopbaan' uit de doeken doet. Als laatste reden zou ik aan kunnen voeren dat het boekje een leuke gelegenheid biedt om je redeneringsvaardigheden eens op een makkelijke wijze te testen.
Voor de rest: Ik weet het niet.
Wat ik wel weet is dat 'intuïtie' geen gehele onzin is. Mijn intuïtie dat Kluun namelijk een denker/schrijver van niets is, is maar weer eens waarheid gebleken.
Intuïtie zegt dus iets. Als het volgende essay van de maand van de spiritualiteit daar nou eens op in zou gaan....
(Voor degene die Kluuns werkje, na het bovenstaande overdacht te hebben, nog steeds wil lezen: Haast je naar de Slegte in Utrecht. Daar valt minstens één exemplaar te vinden.)
Literatuur:
Gould, S.J. (2002) Rocks of ages: Science and religion in the fullness of life. New York: Ballantine Books.
Terug naar boven / Back to top
(2007) Islamisten en naïvisten: Een aanklacht - Karen Jespersen & Ralf Pittelkow
(2007) Moreel esperanto: Naar een autonome ethiek - Paul Cliteur
(2007) god is not great: How religion poisons everything - Christopher Hitchens
(2007) Infidel - Ayaan Hirsi Ali
(2007) God: The failed hypothesis - Victor J. Stenger
(2007) Het recht om ex-moslim te zijn - Eshan Jami
(2006) Ayaan verzameld - Ayaan Hirsi Ali
(2006) Breaking the spell: Religion as a natural phenomenon - Daniel C. Dennett
(2006) The god delusion - Richard Dawkins
(2006) Letter to a christian nation - Sam Harris
(2005) Vrijheid van godsdienst - Michiel Hegener
(2005) Traité d´Athéologie: Physique de la metáphysique - Michel Onfray
(2005) Verlichtingsfundamentalisme? - Herman Philipse
(2004) The non-existence of God - Nicholas Everitt
(2004) God houdt niet van vrijzinnigheid - Paul Cliteur
(2004) The end of faith: Religion, terror, and the future of reason - Sam Harris
Herman Philipse - Atheist manifesto: Three philosophical essays on religion and morality and The irrationality of religion (with a foreword by Ayaan Hirsi Ali) [*]
Amsterdam: Bert Bakker (2004)
The main importance of this book lies in Philipse's introduction of a few helpful new philosophical concepts, as well as in what could be descibed as his logico-linguistic analysis of the choice or rather the dilemma between atheism and religion. Or, as you like, his meta-plea-for-atheism. 'Meta' because Philipse tries to exhaust all the possible defenses of religion by arguing that all those defenses either fall within the bounds of reason, or outside of those bounds. And that each of those positions is impossible to hold.
I will here summarize the two chapters (Chapter II - The emperors clothes, and Chapter VI - Science and religion) dealing with the difficulties of reconciling science and religion.
Chapter II: The Emperors clothes
In The emperors clothes (pp. 51-75) Philipse introduces the theists' Thesis of the Extra-Rationality of Religion (TERR) (p. 51), which states that the question concerning the existence of god is a question which cannot be answered with the help of reason. Thus, the question concerning the existence of god is irrational nor anti-rational but lies beyond the province of reason. If this is the case, god has to be descibed in such a way as to make 'him' irrefutable by either empirical evidence or logical considerations. Philipse call this the Postulate of Empirical Irrefutability (PEI). Obviously, the anthropomorphic god of the Bible doesn't fall within those boundaries, as he regularly interacts with the natural world, for example, by destroying cities and talking to his followers. This god is obviously within the bounds of reason: empirical evidence about him can be weighed, and logical conclusions considering his actions can be made (Victor J. Stenger's (2007) does exactly that. He takes on the challenge of hypothesizing and empirical testing).
Philipse then proposes the thesis that the PEI can only be met by robbing god of all his properties. This leads to a position which Philipse calls Semantical Atheism: because the concept of god has been robbed of its content, and thus of any meaning, it can never give us any existential meaning.
To summarize: The TERR implies the PEI. God has to be descibed in such a way as to make him invulnerable to logic or evidence. But because any attempt at a definition gives god properties which can be analysed in one of the ways described, it is impossible to define god in such a way as to make meet the PEI. If the PEI can't be met, god clearly falls within the bounds of reason, thus making him vulnerable to arguments. So the only way to save god from any attack whatsoever is by redefining him so that only an empty description remains. Which is no description at all. And the belief in such a god (i.e. the belief in nothing) is equivalent to the position of Semantical Atheism.
At the end of this chapter, Philipse proposes four strategies which the believer can use (p. 73-74):
(1) The believer can ignore the whole discussion, thereby isolating himself from any reasonable/valuable discussion.
(2) The believer can embrace the TERR. But this implies the PEI, which means 'theological suicide'.
(3) The believer can redefine theology as an alternative hypothesis concerning the explanation of belief. But this can already be explained by atheistic, traditional naturalistic explanations, which are preferable on logical, epistemological and empirical grounds.
(4) The believer can deny that his faith has any cognitive or dogmatic content, the bible is just a collection of symbolic stories etc. But this means that the believer is, de facto, no longer a believer.
Chapter VI: Science and religion
Philipse here distinguishes three approaches to the relation between science and religion.
(I) The thesis of continuity: There is a continuity from science to religion. The belief in a god can be rationally defended.
(II) The division of inventory: Religion and science belong to different domains. The first gives one's life meaning, while the second tries to analyse life and nature in a scientific way.
(III) The strategy of conflict: Science leaves no room for the belief in a god. The development of a naturalistic description of the world obliterates the need for 'that hypothesis.'
Philipse argues that the first two approaches are vulnerable to critique. The thesis of continuity is wrong because the god-hypothesis either makes no empirical predictions, and insofar as it has made empirical predictions, they've all turned out wrong, or can be replaced by naturalistic mechanisms/theories (for a longer defence of this last position see Stenger (2007)).
The division of inventory leads to either obscurantism, or has led to rationalistic theories which have been outdated since new scientific theories arrived. Philipse thinks the strategy of conflict to be the most viable. His thesis is that the belief in a god or gods is irreconcilable with science, and he defines faith as the doctrinary aspects of religion, in this case the conviction that god(s) exists.
He makes the clarifying observation that all consistent believers are also atheists regarding the gods of other, mutually incompatible religions. The claim that there is only one god, being (e.g.) JWH, is incompatible with the Islamist's claim that there is only one true god and his name is Allah. So this means that the Mohammedan thinks the Jewish god to be nonsense, and vice versa.
This is also nicely formulated by Stephen F. Roberts:
Philipse calls this position particular atheism, (powered by an unreasonable religious favouritism) as opposed to universal atheism.
Next, Philipse diagnoses the believers evasive strategy of continually redefining their beliefs so that reason can't touch them. So the believer either evades reason by redefining his faith as being untouchable by reason (i.e. the aformentioned TERR), or he maintains that reasons can touch upon beliefs. Philipse turns this into a two-horned dilemma: TERR or not-TERR. Which he uses as follows:
(1) Every religious proposition either falls (a) within the bounds of reason or (b) outside the bounds of reason.
(2) If (a) is the case, the position of Semantical Atheism follows.
(3) If (b) is the case, the atheist can maintain the 'classical' atheistic reasoning.
(4) So, every religious proposition can be dealt with by either (a) a denial of it being a proposition at all, or (b) by the usual method of logical/scientific attacks. Philipse calls this conclusion Disjunctive Atheism.
This dilemma, so Philipse claims, exhausts all possible religious positions (iff one attests to the 'law of the excluded middle', but one would have to go very far to coherently deny that much-needed law).
For a more thorough analysis, I have to refer the Dutch readers to Philipse's (2004) book, and the English readers to his (2001) paper
[*] A note on the translation:
The chapters I'm summarizing were originally written in Dutch. I've used Philipse's (2001) short paper "The irrationality of religion. A short plea for atheism" as my primary source for the appropriate English terminology.
[1] Unfortunately I couldn't find the original book/interview where this was stated. Neither could Wikipedia (note the anthropomorphic language!), which makes it rather unreliable. But I still found it too nice a quotation not to mention.
Source. (Retrieved: 09-09-2009)
References
Philipse, H. (2001) "The irrationality of religion. A plea for atheism" (Invited lecture), in: Rationality and Irrationality. Proceedings of the 23rd International Wittgenstein Symposium, Kirchberg am Wechsel, pp. 267-272.
Philipse, H. (2005) Atheistisch manifest en De onredelijkheid van religie (Met een voorwoord door Ayaan Hirsi Ali). Amsterdam: Bert Bakker.
Stenger, Victor. J. (2007) God: The failed hypothesis. Amherst NY: Prometheus Books.
Terug naar boven / Back to top
(2003) Kleine Geschichte der Katholische Kirche - Hans Küng
(2002) In strijd met Allah? - [Trouw Dossier, no. 17]
(2002) Moderne papoea's: Dilemma's van een multiculturele samenleving - Paul Cliteur
(2001) Letters to a young contrarian - Christopher Hitchens
(2001) Een tipje van de sluier - Joris Luyendijk
(1997) Hoger Honing - Rudy Kousbroek
(1995) Why I am not a muslim - Ibn Warraq
(1957) Why I am not a Christian: And other essays on religion and related subjects - Bertrand Russell
Bertrand Russell - Why I am not a Christian: And other essays on religion and related subjects
London: Routledge (1957, 2009)
The essays
First of all, Why I am not a Christian is not a book, but, as the subtitle states, a collection of essays. The first essay, which gave the book it's title, is the only essay that really analyzes the philosophical points of discussion, and dispels them all. Russell starts by giving a definition of what it means to be a Christian. According to him being a Christian means at least two things, (1) "you must believe in God and immortality", and (2) "you must have at the very lowest the belief that Christ was, if not divine, at least the best and wisest of men." (p. 2) Russell continues by giving the reasons (arguments) why he doesn't believe in God or immortality, and why he doesn't think Jezus was "the best and wisest." Of course only the first explanation carries any weight in a theological debate, because even if Jezus was the 'best and wisest', that wouldn't proof anything concerning the existence of (a) god.
Now, as Russell explains, the Catholic Church previously held the existence of God to be self-evident, but after they'd encountered opposition from Freethinkers who stated they had arguments proofing God did not exist, they retorted that they had arguments that could proof the existence of god. Russell takes on a few of those arguments.
He starts with the First Cause argument, which is easily seen to have an internal inconsistency, as it assumes that everything has a cause, but denies the validity of that assumption for their proposed cause (a god). So, either everything, including gods, has a cause, or not everything has a cause. If everything has a cause, the existence of a god can't explain the origin of the universe; if not everything requires an explanation, why would the existence of the universe be the particular thing to need an explanation, instead of, say, god?
The Natural Law argument is next. Russell refutes this argument by pointing out that there is a logical follow-up question, which dissolves the whole explanandum. As the Natural Law argument attempts to prove the necessity of a god by the necessity of natural laws, it leaves aside the issue of the law-abidingness of the law-giving god. Either god had good reasons for exclaiming the laws we see around us all day, or he didn't. If he did have good reasons, if he was obliged, he was subject to law himself, which would make the 'thing' obliging him the explanation of the laws. Or, if he wasn't obliged, the supposition that everything is subject to (a) law is obliterated, which would make it possible to say that the laws of nature we observe just are, and aren't there for any special reason at all. Besides that, Russell also point out that the supposition that laws require a lawgiver is a confusion of natural with human laws.
The argument looks similar to the Argument from Design, and it is, except for the fact that the explanandum in the Natural Law argument (where do laws come from?) is different from the explanandum of the First Cause argument (where does complexity come from?).
The Argument from Design has, of course, lost all it's power after Darwin published The origin of species. Besides that, anyone who takes a closer look at nature would have to be repelled by the idea that all that was the best 'omnipotence and omniscience has been able to produce in millions of year.' (p. 7)
After the ontological stuff, Russell takes on the moral arguments. He starts with the Moral Argument for Deity, which basically means taking the 'difference between good and evil' for granted and using that to argue for the existence of an omnipotent being who acts as the lawgiver. This is slightly similar to the Natural Law argument mentioned above, and the detergent is similar too: If god 'made' the difference, then there is no 'true' difference between good and evil, besides gods arbitrary choice. The second possibility is that god based the difference on something, thus making that something the real origin of the difference between good and evil, thereby obliterating the notion of god as 'the' lawgiver. Russell then gives the following line of thought, focussing on the moral aspect: If the difference between good and evil is due to god, then it is meaningless to say god is good, because for him there is no difference between good and evil. (If he himself made the difference, he can't be subject to it.) If you want to say god is good while entertaining the previous line of reasoning, you are obliged to say good and bad have a meaning independent of god, because "God's fiats are good and not bad independent of the mere fact that He made them." (p. 9) And if you claim that, the difference between good and bad has to be logically anterior to the supreme being.
Another argument is the Argument for the Remedying of Injustice, (i.e. god's existence is required to bring justice). God is supposed to keep us in line by offering us an earthly choice between an afterlife in either 'heaven' or 'hell'. Russell undermines this line of thought by pointing out that, scientifically speaking, it would be weird to suppose that there exists a place where everything is good, to counterbalance the earthly injustices. Because the spreading of justice and injustice would then be too imbalanced as to be unbelievable. He illustrates this argument with a fair example:
would not argue: 'The underneath ones must be good, so as to redress the balance.'"
In the next part of the essay, Russell adresses The Character of Christ. At first he points out that there are a lot of differences between ancient and modern-day christians, if you look at the 'standards' Jezus set:
In the next essay, appropriately titled Has religion made any useful contributions to civilisation?,
Russell conducts a further investigation of the question that the last sentence implicates. As you should expect, the answer is negative. Advancing on the discrepancy between teachings and actions, Russell writes:
In these and the following essays, Russell uses clear logic and scientific understanding to evaluate a whole lot of different questions (Do we survive death? What's the difference between Catholic and Protestant scepticism? What happened to Thomas Pain? How nice are Christians? Can religion cure our troubles?) which are sometimes barely related to the question of the existence of god (-s), which I presumed to be the central investigation of the book. The title of the book is misleading in that respect. The only other chapter devoted to that question is the transcription of a discussion between Russell and Father F.C. Copleston.
Russell versus Copleston
During that discussion, Russell propounds a few important (logical) distinctions, which can come in very handy during debates with believers. The Father uses a Leibnizian line of thought to proof the existence of god. This train of thought relies heavily on a certain meaning of the concepts 'necessity' and 'contingency' which Russell dislikes. Copleston uses a variation on the First Cause argument discussed above. He states that there is nothing in our earthly world which depends on itself for existing (my existence depends on that of my father and mother, and so on...). So we need a being which "contains within itself the reason for its own existence, that is to say, which cannot not-exist." (I.e. all earthly beings' existence is contingent, whereas gods existence is necessary.) (p. 127) Russell states the the word 'neccesary' can only be applied to analytic propositions: "The word 'necessary', it seems to me, is a useless word, except as applied to analytic propositions, not to things." (p. 129)
Further on in the debate, Russell presses Copleston to the statement:
To which Russell replies:
This kind of thinking is being used in modern cosmology. As the backcover of Stenger (2000) states: "(...) reality (...) had no beginning, and was not created. It was nor will be. It just is."
All in all, it has to be said that Russells writings as collected in this book are excellent, as is almost always the case. If there was a Gold Medal to be handed out for clear and logical thinking, written down with passion, Russell should have gotten it.
A short note on the quality of Routledge books
The edition of Why I am not a Christian currently standing on my shelf, was part of the Routledge Classics series, printed by Routledge (Taylor and Francis Group). It's sad to say, but their methods of binding leave much to be wished for. I needed to re-glue a couple of pages because they let loose. Unfortunately (for Routledge) I know someone else who has got a book from the same serie, who encountered exactly the same problem. So I couldn't advise one to buy this specific edition of the aforementioned book. On the other hand, my edition of D.C. Dennett's (1999) Content and Consciousness, belonging to Routledge's International Library of Philosophy series was fine, which means that they know how to make good books. My advise to them would be to continue the old path!
References
Stenger, Victor J. (2000) Timeless Reality: Symmetry, Simplicity and Multiple Universes. Amherst: Prometheus Books. (See also: Stenger, Victor J. (2007) God: The failed hypothesis. Amherst: Prometheus Books. Chapters 4: "Cosmic evidence" & 5: "The uncongenial universe".)
(c) 2009 Mattijs Glas.
Terug naar boven / Back to top
(1927) Die Zukunft einer Illusion [The future of an illusion] - Sigmund Freud
(1895) Der antichrist - Friedrich W. Nietzsche
(1866) Geschichte des Materialismus und Kritik seiner Bedeutung in der Gegenwart - F.A. Lange
(1748) An enquiry concerning human understanding - David Hume
(17xx) Theological-political treatise - Spinoza
(17xx) ['De tribus impostoribus'] Over de drie bedriegers: Mozes, Jezus Christus & Mohammed - [Anonymus]
(1682) Various thoughts on the occasion of a comet - Pierre Bayle
(1522) Het verbod vlees te eten - Desiderius Erasmus
(100) Waarom god zo lang wacht met straffen: Over godsdienstige angst - Plutarchus
(45 vC.) Mensen en goden - Marcus Tullius Cicero
(100 vC.) Leerdicht over de natuur - Titus Carus Lucretius
(xxx vC.) De mens, maat van alle dingen - [Sofisten]